Slownik - Agencja PZU Gliwice - tel. 32 307 14 66, tel. 883 910 040

Agencja Ubezpieczeniowa PZU SA Gliwice
Przejdź do treści

Slownik

Słownik Ubezpieczeń
Agent
osoba wykonująca czynności akwizycyjne na rzecz Otwartego Funduszu Emerytalnego.

Agent ubezpieczeniowy
Pośrednik ubezpieczeniowy działający w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń.

Akcja
Instrument finansowy o charakterze własności. Posiadacz akcji (akcjonariusz) jest współwłaścicielem podmiotu emitującego akcje, którym jest spółka akcyjna. Oprócz prawa własności akcjonariusz dysponuje ponadto m.in. prawem do udziału w zyskach spółki (dywidendy), prawem do zakupu akcji nowej emisji (prawo poboru), prawem do głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy.

Aktuarialna matematyka
Dział matematyki zajmujący się zastosowaniem reguł matematycznych w celu wypracowania racjonalnych zasad działania towarzystw ubezpieczeniowych w dziedzinie kalkulacji wysokości składek, wyznaczania rezerw finansowych, reguły tworzenia funduszy emerytalnych, reasekuracją itp.

Aktuariusz
Specjalista w zakresie matematyki ubezpieczeniowej, finansowej i statystyki. Ustala ryzyko ponoszone przez ubezpieczyciela w związku z zawarciem umowy ubezpieczenia i dokonuje wyliczenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, m.in. wartości polisy.

Aktywa
Wartość majątku firmy.

Aktywa Funduszu
Mienie funduszu, obejmujące środki z tytułu wpłat uczestników, środki pieniężne, prawa nabyte przez fundusz oraz pożytki z tych praw.

Aktywa netto funduszu
Aktywa funduszu pomniejszone o jego zobowiązania.

Aktywa netto na jednostkę uczestnictwa
Wartość aktywów netto funduszu podzielona przez liczbę jednostek uczestnictwa w danym dniu wyceny.

Aktywa Otwartego Funduszu Emerytalnego
Wartość pieniędzy zgromadzonych przez Otwarty Fundusz Emerytalny. Jednostka rozrachunkowa - umowna "waluta" funduszu. Przekazywane przez ZUS składki przeliczane są na jednostki rozrachunkowe wg aktualnej wartości jednostki rozrachunkowej.

All risks
W umowach ubezpieczeniowych zapis oznaczający ubezpieczenie majątku od wszystkich ryzyk z wyjątkiem numerycznie wyłączonych, wymienionych w OWU.

Alokacja
Część składki, którą w ubezpieczeniach na życie z funduszem inwestycyjnym, przeznacza się na inwestycje (nabycie udziałów jednostkowych).

Analiza fundamentalna
Analiza służąca do określenia opłacalności inwestycji w akcje spółki na podstawie oceny spółki - emitenta.

Analiza makroekonomiczna
Analiza obejmująca stan gospodarki, przewidywań dotyczących wzrostu gospodarczego, inflacji, poziomów i zmian stóp procentowych.

Analiza portfelowa
Optymalizacja doboru aktywów funduszu w celu dywersyfikacji ryzyka.

Ankieta zdrowotna
zwana także wnioskiem medycznym to kwestionariusz wypełniany przez osobę składającą wniosek o ubezpieczenie na życie, dotyczący aktualnego stanu zdrowia, przebytych chorób itp. Informacje te wykorzystywane są do oceny stopnia ryzyka.

Asekuracja
Gwarancja wypłaty określonej umową kwoty, pokrywającej straty poniesione przez ubezpieczonego, a - w razie jego śmierci - zapewnienie wypłaty spadkobiercom.

Asekurator
Inaczej ubezpieczyciel, zakład ubezpieczeń, towarzystwo ubezpieczeniowe.
Patrz towarzystwo ubezpieczeniowe.

Audytor
Podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych funduszy inwestycyjnych, stosownie do ustawy z dnia 13 października 1994 roku o biegłych rewidentach i ich samorządzie (Dz. U. Nr 121, poz. 592). Audytor sprawdza zgodność raportów rocznych z dokumentacją księgową firmy.

Autocaso
Jeden z rodzajów ubezpieczeń komunikacyjnych. Jest to ubezpieczenie pojazdów mechanicznych od skutków kradzieży, zniszczenia lub uszkodzenia.

Bank Depozytariusz
Bank, który przechowuje aktywa funduszu, dba o ich bezpieczeństwo, prowadzi rachunki na rzecz funduszu, kontroluje prawidłowość wyceny aktywów netto funduszu.

Beneficjent
Inaczej uposażony, osoba wskazana przez ubezpieczonego jako uprawniona do otrzymania świadczenia z tytułu śmierci ubezpieczonego.

Bessa
Długotrwały spadek kursu giełdowego papierów wartościowych lub cen towarów notowanych na giełdzie.

Bezterminowe ubezpieczenie na życie
Ubezpieczenie na życie zawierane na czas nieokreślony. Ubezpieczony jest objęty ochroną ubezpieczeniową do końca życia.

Bonus
Ulga w taryfie składek przyznawana za bezszkodowy przebieg ubezpieczenia.

Bony Skarbowe
Krótkoterminowy papier wartościowy o terminie wykupu do jednego roku; emitowany przez Skarb Państwa; sprzedawany z dyskontem na przetargach organizowanych przez NBP. Uważane za bezpieczne ze względu na osobę emitenta. Nie są przedmiotem obrotu na GPW.

Broker
Niezależny pośrednik między osobą zamierzającą się ubezpieczyć a zakładem ubezpieczeń. Działa w imieniu i w interesie swojego klienta na podstawie pisemnego pełnomocnictwa. Działalność brokerska polega na zawieraniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia w imieniu ubezpieczającego lub pośredniczeniauprzy zawieraniu umów ubezpieczenia na rzecz ubezpieczonego

Całkowite trwałe inwalidztwo
Uszkodzenie ciała ubezpieczonego spowodowane nieszczęśliwym wypadkiem, skutkujące trwałą i całkowitą niezdolnością do pracy w jakimkolwiek zawodzie oraz do samodzielnej egzystencji na stałe.

Cargo
Ubezpieczenie mienia w transporcie. Rodzaj ubezpieczenia cargo zależy od użytego środka transportu (lotnicze, morskie, samochodowe, kolejowe). W zależności od miejsca docelowego transportu lub trasy transportu ubezpieczenie cargo dzieli się na krajowe i międzynarodowe.

Casco
Rodzaj ubezpieczenia środków transportu i ich wyposażenia (bez ładunku) na wypadek uszkodzenia, rozbicia, spalenia, kradzieży itp. Ubezpieczenie to może dotyczyć różnych środków transportu i wówczas będzie funkcjonowało pod różnymi nazwami np.: autocasco - dotyczy samochodów, aerocasco - statków powietrznych.

Cena nabycia jednostki uczestnictwa
Cena, po której można nabyć jednostki uczestnictwa funduszu inwestycyjnego.

Cena odkupienia jednostki uczestnictwa
Cena, po której Uczestnik może zbyć posiadane w funduszu inwestycyjnym jednostki uczestnictwa.

Certyfikat inwestycyjny
Odpowiednik jednostki uczestnictwa w funduszach otwartych. Fundusze inwestycyjne zamknięte emitują ograniczoną liczbę udziałów (stąd określenie: zamknięte) w formie publicznej emisji certyfikatów inwestycyjnych, które w odróżnieniu od jednostek uczestnictwa nie są podzielne i są papierami wartościowymi.

Cesja
Przeniesienie przez ubezpieczonego (cedenta) praw z umowy ubezpieczenia (do świadczeń, odszkodowania) na wyznaczoną przez ubezpieczonego osobę lub instytucję (cesjonariusza).

CRC OFE
Centralny Rejestr Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych prowadzony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

CRU ZUS
Rejestr prowadzony przez ZUS, do którego są wprowadzane dane ubezpieczonego po zgłoszeniu go do ubezpieczeń społecznych przez pracodawcę.

Czas trwania umowy ubezpieczenia
Okres, na jaki została zawarta umowa. Może być nieokreślony lub określony (oznaczony najczęściej w latach) lub trwać do ukończenia przez ubezpieczonego określonego wieku.

Częściowe trwałe inwalidztwo
Uszkodzenie ciała spowodowane nieszczęśliwym wypadkiem, które polega na fizycznej utracie organu (organów) wymienionych w odpowiednich OWU lub na całkowitej utracie funkcji w tym organie (organach).

Członek Funduszu
oznacza osobę fizyczną, która zawarła umowę z Funduszem lub na której nazwisko, w przypadkach określonych w ustawie, został otwarty rachunek w Funduszu.

Dane Osobowe Członka Funduszu
imiona i nazwisko członka Funduszu, jego data urodzenia, nr PESEL, seria i numer dowodu osobistego lub paszportu, adres zamieszkania.

Deklaracja uczestnictwa
(zgody, przystąpienia) - w ubezpieczeniach grupowych oświadczenie o przystąpieniu do ubezpieczenia. W ubezpieczeniach na życie deklaracja może zawierać wskazanie uposażonego.

Deklaracja uczestnictwa
(zgody, przystąpienia) - w ubezpieczeniach grupowych oświadczenie o przystąpieniu do ubezpieczenia. W ubezpieczeniach na życie deklaracja może zawierać wskazanie uposażonego.

Depozytariusz
bank przechowujący Aktywa Funduszu. Depozytariuszem OFE PZU jest Bank Polska Kasa Opieki SA.

Dodatkowe opcje ubezpieczenia
PATRZ: ubezpieczenia dodatkowe

Doradca inwestycyjny
Osoba, która po zdaniu egzaminu uzyskała licencję doradcy inwestycyjnego i została wpisana na listę doradców prowadzoną przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd.

Doubezpieczenie
Dodatkowa umowa zawierana do istniejącej polisy ubezpieczeniowej, która zwiększa sumę ubezpieczenia mienia objętego ochroną ubezpieczeniową.

Dywersyfikacja
Urozmaicenie i rozszerzenie działalności inwestycyjnej na różne dziedziny w celu zminimalizowania ewentualnych strat.

Działalność lokacyjna
OFE lokuje swoje aktywa kupując instrumenty finansowe dążąc do osiągnięcia maksymalnego stopnia bezpieczeństwa i rentowności dokonywanych lokat. Patrz: PORTFEL INWESTYCYJNY

Działalność ubezpieczeniowa
Wykonywanie czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych.

Dzień przeliczenia składki
data, w którym składka przekazana przez ZUS zostaje przeliczona na jednostki rozrachunkowe i zapisana na indywidualnym rachunku klienta Funduszu.

Dzień Wyceny
Każdy dzień, w którym odbyła się sesja giełdowa na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. To dzień, w którym dokonuje się wyceny aktywów funduszu, ustalenia wartości aktywów netto, ceny nabycia i odkupienia jednostek uczestnictwa.

Emerytura
Świadczenie społeczne wypłacane z ZUS-u po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w odpowiednich przepisach. W perspektywie świadczenie wypłacane z dwóch źródeł obowiązkowych FUS-u powstałego w ramach zreformowanego ZUS-u (I filar) i z wybranego zakładu emerytalnego, do którego przekazane zostaną składki z OFE (II filar).

Emitent
Podmiot wystawiający lub emitujący papiery wartościowe we własnym imieniu. Remitentem może być np. Skarb Państwa, bank, spółka akcyjna.

Europejski Komitet ds. Ubezpieczeń
Europejski Komitet Ubezpieczeń (CEA) jest organizacją zrzeszającą narodowe związki ubezpieczycieli z państw Unii Europejskiej oraz kilku innych wybranych krajów.

Franszyzna
Uzgodniona i zapisana w polisie kwota do wysokości której ubezpieczajacy (ubezpieczony) współuczestniczy w każdej szkodzie.

Franszyzna integralna (względna,warunkowa)
Jest to zapisana w polisie, uzgodniona kwota, do wysokości której ubezpieczający sam ponosi skutki każdej szkody. Jeżeli jednak wartość szkody przekroczy tę kwotę wtedy towarzystwo ubezpieczeniowe wypłaci całe należne odszkodowanie. Franszyza integralna jest spotykana we wszystkich rodzajach ubezpieczeń i ma na celu wyeliminowanie konieczności likwidowania szkód drobnych (często koszt likwidacji tej szkody przekracza jej wysokość) i nasilenie działań prewencyjnych. Przykładowo w ubezpieczeniach auto-casco ubezpieczyciele nie odpowiadają za szkody nie przekraczające 1% wartości samochodu (samochód wart jest 20.000 zł - zakład ubezpieczeń odpowiada za szkody powyżej 200 zł).

Franszyzna redukcyjna (bezwzględna, bezwarunkowa)
Często traktowana na równi z udziałem własnym jest to zapisana w polisie dowolnie uzgodniona kwota, którą towarzystwo ubezpieczeniowe potrąca z każdego należnego odszkodowania. W ubezpieczeniach auto-casco udział własny najczęściej wynosi 10% . Oznacza to, ze w przypadku kradzieży samochodu o wartości 50.000 zł ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie w wysokości 45.000 zł . W przypadku tego ubezpieczenia udział własny można wykupić, kosztuje to dodatkowe 10% składki.

Fundusz akcji
Fundusz, który inwestuje w różnego rodzaju akcje. Fundusz przeznaczony dla osób akceptujących duże ryzyko inwestycyjne.

Fundusz gwarancyjny
Fundusz gwarancyjny stanowi część systemu bezpieczeństwa środków gromadzonych w OFE. PTE zobowiązane są dokonywać wpłat z własnych środków w wysokości nie przekraczającej 0,1% wartości aktywów netto OFE.

Fundusz inwestycyjny
Podmiot posiadający osobowość prawną, masa majątkowa składająca się z papierów wartościowych i środków pieniężnych; lokowana w papiery wartościowe zgodnie z góry ustalonym i niezmiennym celem funduszu; zarządzana przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych.

Fundusz inwestycyjny mieszany
Fundusz, który jest odmianą funduszy zamkniętych. Podstawową różnicą jest możliwość wykupienia certyfikatów na żądanie uczestnika.

Fundusz inwestycyjny otwarty
Fundusz, który zbywa jednostki uczestnictwa i dokonuje ich odkupienia na żądanie uczestnika funduszu. z chwilą odkupienia jednostki uczestnictwa są umarzane z mocy prawa.

Fundusz inwestycyjny zamknięty
Fundusz inwestycyjny zamknięty emituje certyfikaty inwestycyjne. Fundusz inwestycyjny zamknięty nie może nabywać certyfikatów inwestycyjnych, które wyemitował.

Fundusz obligacji
Fundusz, który inwestuje w różnego rodzaju obligacje i nastawiony jest na stały wzrost w oparciu o dochody z posiadanych obligacji.

Fundusz rynku pieniężnego
Fundusz, który oferuje stabilny wzrost z nieco niższym dochodem, ale przy zminimalizowanym ryzyku, inwestują w krótkoterminowe instrumenty rynku pieniężnego, czyli bony skarbowe, certyfikaty depozytowe, bony komercyjne lub porozumienia odkupu zabezpieczone w wysokości 100 procent.

Fundusz stabilnego wzrostu
Fundusz, który inwestuje zarówno w akcje, jaki i dłużne papiery wartościowe.

Fundusz ubezpieczeniowy
Kwota rezerw techniczno ubezpieczeniowych na udziale własnym (netto), która umożliwia zakładowi ubezpieczeń wywiązanie się ze zobowiązań (wypłatę odszkodowań) wobec ubezpieczonych.

Fundusz zrównoważony
Rodzaj funduszu, którego polityka inwestycyjna polega na posiadaniu przez cały czas aktywów zainwestowanych zarówno w akcje jak i obligacje oraz stworzeniu równowagi pomiędzy tymi dwoma rodzajami papierów wartościowych.

FUS
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, którego dysponentem jest ZUS. Powołany w celu realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Gospodarcze ubezpieczenie
Ubezpieczenia majątkowe, lub osobowe. Prowadzone przez komercyjne zakłady ubezpieczeń- tzn. takie, których głównym celem funkcjonowania jest osiągnięcie zysku.

GPW
Giełda Papierów Wartościowych jest miejscem, gdzie kupuje się i sprzedaje papiery wartościowe po cenach odpowiadających sytuacji rynkowej. Cechą GPW jest dematerializacja obrotu, co znaczy, że obrót odbywa się bez fizycznej dostawy papierów wartościowych. Transakcje zawierane są w systemie kursu jednolitego, notowań ciągłych oraz transakcji pakietowych.

Grupowe ubezpieczenia
Rodzaj ubezpieczeń osobowych, w którym stroną ubezpieczaną jest grupa osób. Najczęściej ta forma ubezpieczenia jest praktykowana w zakładach pracy, gdzie ubezpieczonymi np. w zakresie następstw nieszczęśliwych wypadków są pracownicy tego zakładu.

Gwarantowana suma ubezpieczenia
W ubezpieczeniach na życie, jest to określona w polisie kwota, którą ubezpieczyciel zobowiązuje się wypłacić w razie np. śmierci, czy trwałego kalectwa ubezpieczonego, bądź innego zdarzenia ubezpieczeniowego określonego w polisie, które nastąpi w trakcie trwania ochrony ubezpieczeniowej.

Hossa
Długotrwały wzrost kursu giełdowego papierów wartościowych lub cen towarów notowanych na giełdzie.

I filar
Czyli zreformowany ZUS. Uczestnictwo w nim jest obowiązkowe dla wszystkich osób podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, oparty na tzw. "umowie pokoleniowej". Wysokość wypłacanej emerytury będzie zależała od sumy składek zapisanych na indywidualnym koncie.

II filar
Otwarte Fundusze Emerytalne (OFE) - ubezpieczenie emerytalne obowiązkowe dla osób urodzonych po 31 grudnia 1968 roku i dobrowolne dla urodzonych przed 1 stycznia 1969 roku, a po 31 grudnia 1948 roku. Docelowo obowiązkowe dla wszystkich. Zabezpieczy emeryturę w oparciu o składki gromadzone na indywidualnych rachunkach w Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE). Składki uczestników II filaru będą pomnażane poprzez inwestycje finansowe dokonywane przez Powszechne Towarzystwa Emerytalne (PTE).

III filar
Indywidualne programy emerytalne. Ten system jest całkowicie dobrowolny, a wysokość emerytury będzie zależała od wielkości kwot przeznaczonych na dodatkowe emerytury. Trzeci filar to pracownicze programy emerytalne, ubezpieczenia na życie, lokaty bankowe, uczestnictwo w funduszach inwestycyjnych.

IKE
Indywidualne Konto Emerytalne, III filar systemu emerytalnego. Umożliwia systematyczne gromadzenie dodatkowych oszczędności na emeryturę bez konieczności odprowadzania podatku od zysków kapitałowych.
 
Indeks giełdowy
Wskaźnik opisujący stan koniunktury giełdowej. To miernik zmiany cen obejmujący wszystkie papiery wartościowe lub ich wybraną grupę. GPW publikuje kilka indeksów:
  • WIG
  • WIG20
  • MIDWIG
  • WIRR
  • NIF TECHWIG
oraz subindeksy sektorowe.

Indeksacja
Regularne (zwykle coroczne) podwyższanie składki i sumy ubezpieczenia, rekompensujące skutki inflacji. Najczęściej możliwa w każdą rocznicę polisy.

Indywidualne potwierdzenie
Pisemne potwierdzenie przystąpienia do ubezpieczenia (w ubezpieczeniach grupowych); zawarcia umowy (w ubezpieczeniach indywidualnych).

Indywidualne ubezpieczenie na życie
Produkt ubezpieczeniowy skierowany do odbiorców indywidualnych. Istotą ubezpieczenia jest zawarcie z towarzystwem ubezpieczeniowym umowy, na mocy której uposażonej osobie wypłacone zostanie świadczenie, jeżeli w czasie gdy ubezpieczony był objęty ochroną ubezpieczeniową miał miejsce wypadek ubezpieczeniowy, czyli np. jego śmierć

Informacja na żądanie
informacja o pieniężnej wartości środków zgromadzonych na rachunku, wysyłana na pisemne żądanie członka Funduszu w terminie 14 dni od przedłożenia żądania. Informacja przesyłana jest listem zwykłym.

Inkaso
Kwota wpłaconej składki.

Instrumenty rynku pieniężnego
Papiery wartościowe, takie jak bony skarbowe i obligacje o krótkim (do jednego roku) terminie wykupu oraz depozyty na okres jednego roku.

Jednorazowa wypłata gotówkowa
Wypłata środków z rachunku otwartego przez Fundusz z mocy prawa tj. na rzecz małżonka lub byłego małżonka Członka Funduszu, realizowana na wniosek członka Funduszu, który: 1. do wniosku dołączy decyzję przyznającą emeryturę, zaopatrzenie emerytalne, emeryturę dla rolników lub uposażenie w stanie spoczynku, 2. ukończył 60 lat w przypadku kobiet i 65 w przypadku mężczyzn, 3. jest urodzony przed dniem 1 stycznia 1969r., jeżeli zgromadzone na jego rachunku środki w kwocie ustalonej w dniu złożenia wniosku nie są wyższe od kwoty stanowiącej: * 50% przeciętnego wynagrodzenia o którym mowa w art. 20 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli otwarcie rachunku nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2002r., * 150% przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 20 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli otwarcie rachunku nastąpiło po dniu 1 stycznia 2002r. Ustawa z dnia 28 sierpnia 1999r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (t.j. Dz.U. z 2010r. Nr 34, poz. 189)”

Jednostka rozrachunkowa
Instrument oznaczający wielkość udziałów członka w aktywach OFE ułatwiający śledzenie zmian stanu rachunku w funduszu. Od wartości jednostki rozrachunkowej, która ustalana jest w każdym dniu roboczym zależy wartość środków na rachunku każdego członka OFE (równa iloczynowi liczby jednostek rozrachunkowych zapisanych na rachunku i aktualnej wartości jednostki).

Jednostka uczestnictwa
Prawo uczestnika funduszu do udziału w aktywach netto funduszu. Fundusze oferują różne typy jednostek, które mogą się różnić wysokością pobieranych opłat manipulacyjnych lub/i wysokością wynagrodzenia za zarządzanie lub/i grupą odbiorców.

Jednostka uczestnictwa w funduszu
Jednostki o równej wartości, służące do ustalenia proporcjonalnego udziału ubezpieczonego w danym funduszu.

Kapitał początkowy
Kapitał początkowy zostanie wyliczony na dzień 01.01.1999 r. Dla każdej osoby, której składki emerytalne wpływały do ZUS-u w ramach starego systemu. Podstawą do jego naliczenia będzie wartość emerytury (wyliczonej na starych zasadach), którą ZUS musiałby wypłacić ubezpieczonemu, gdyby odszedł on na emeryturę w dniu 01.01.1999 r. Ta wielkość zostanie pomnożona przez 12 miesięcy oraz przez średni czas dalszego trwania życia danej osoby.

Kaucja
Suma pieniędzy, która stanowi zabezpieczenie na wypadek niedotrzymania umowy przez stronę przeciwną. Osoba, dla której potrzeb suma gwarancyjna została wypłacona, może z niej skorzystać w celu pokrycia wynikłych z tego tytułu strat.

Klauzule ubezpieczeniowe
Postanowienia dodatkowe w polisie ubezpieczeniowej, które mogą ograniczać, zmieniać lub rozszerzać zakres ochrony ubezpieczeniowej. Podczas zawierania umowy trzeba zwrócić szczególną uwagę na część poświęconą wyłączeniom odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń.
Komisja Nadzoru Finansowego (KNF)
Centralny organ administracji państwowej sprawujący nadzór nad rynkiem finansowym. Powstała 19 września 2006 r. na mocy ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. Przejęła kompetencje Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, a od 1 stycznia 2008 r. przejęła także kompetencje Komisji Nadzoru Bankowego. Nadzór nad działalnością Komisji sprawuje Prezes Rady Ministrów.

Koasekuracja
Ubezpieczenie na podstawie jednej polisy przez dwóch lub więcej ubezpieczycieli. Podział odpowiedzialności ustalany jest w procentach lub ułamkowo.

Komisarz Awaryjny
Osoba fizyczna lub instytucja reprezentująca ubezpieczyciela na terytorium obcego państwa w przypadku zaistnienia szkody, która objęta była ochroną ubezpieczeniową.

Kompensacja szkody
Wyrównanie materialnych skutków zdarzeń losowych.

Konwersja
(zamiana) operacja, przy pomocy której na podstawie jednego zlecenia, w jednym dniu wyceny, po cenach obowiązujących w tym dniu wyceny dokonuje się jednocześnie odkupienia jednostek uczestnictwa w jednym funduszu i za uzyskane w ten sposób środki nabywa jednostki uczestnictwa w innym funduszu. Operacja ta może być dokonywana jedynie pomiędzy funduszami, których statuty dopuszczają taką możliwość.

Koszty akwizycji
Bezpośrednie koszty zakładu ubezpieczeń związane z zawarciem umowy.

Koszty leczenia (KL)
Ubezpieczenie obejmujące zwrot wydatków na niezbędne leczenie, badania, lekarstwa, czy pobyt w szpitalu podczas pobytu za granicą, w zakresie określonym w umowie ubezpieczenia.

KPWiG
Komisja Papierów Wartościowych i Giełd, instytucja powołana do regulowania, nadzorowania rynku kapitałowego oraz ochrony interesów inwestorów.

Kradzież z włamaniem
Pojęcie wykorzystywane w ubezpieczeniach majątkowych, określające ryzyko ubezpieczeniowe. Najczęściej rozumiane jako bezprawny zaboru cudzego mienia w celu przywłaszczenia, którego sprawca dokonał poprzez usunięcie zabezpieczeń lub otwarciu tych zabezpieczeń kluczem lub innym urzadzeniem otwierającym pozostawiając ślady włamania.

Kwota wykupu
Kwota, którą zakład ubezpieczeń wypłaci ubezpieczonemu w razie rezygnacji z ubezpieczenia.

Likwidacja szkody
Czynności wykonywane po wypadku ubezpieczeniowym - przez zakład ubezpieczeniowy, w celu ustalenia przyczyn i skutków wypadku oraz obliczenia wysokości odszkodowania należnego poszkodowanemu bądź osobie upoważnionej.

Limit odpowiedzialności
Górna granica odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w przypadku wystąpienia szkody.

Limit zaangażowania
limit inwestycyjny - Ograniczenie lokowania określonej części aktywów w jeden instrument finansowy lub zaangażowania w jednym podmiocie.

Lokal mieszkalny
Mieszkanie w bloku lub kamienicy, stanowiące odrębną nieruchomość.

Losowanie
uzyskanie członkostwa w ofe następuje również w wyniku losowania, przeprowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wszystkie osoby urodzone po 31 grudnia 1968 roku podlegające ubezpieczeniu społecznemu zobowiązane są do wyboru funduszu emerytalnego. Osoby podlegające ubezpieczeniu po raz pierwszy , np. w wyniku rozpoczęcia pracy zawodowej, powinny wybrać fundusz w ciągu 7 dni (od daty powstania obowiązku ubezpieczenia). W innym przypadku fundusz zostanie im przydzielony w drodze losowania. ZUS przeprowadza losowanie dwa razy w roku – na koniec stycznia oraz lipca. Losowanie poprzedzone jest wysłaniem do osoby ubezpieczonej pisemnego wezwania do zawarcia umowy z OFE w terminie do 10 stycznia lub 10 lipca – osoba wezwana ma zawsze nie mniej niż 30 dni na podpisanie umowy z OFE.

Majątkowe ubezpieczenie
Rozróżniane są dwa rodzaje: ubezpieczenia osobowe i ubezpieczenia majątkowe. Do ubezpieczeń majątkowych zalicza się ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, a także ubezpieczenie mienia. Ten drugi rodzaj pozwala nam zabezpieczyć się na wypadek zniszczenia bądź utraty naszego mienia. Ubezpieczyć możemy na przykład budynki, budowle, maszyny, urządzenia czy wyposażenie. Istnieje też wiele innych rodzajów ubezpieczeń, na przykład: pasiek, drobiu, czy też ubezpieczenie kosztów leczenia psa, kota. Jednym z najpopularniejszych rodzajów ubezpieczenia mienia jest ubezpieczenie domu/lokalu mieszkalnego oraz znajdujących się wewnątrz ruchomości.

Margines wypłacalności
Określona przepisami prawa wielkość środków własnych ubezpieczyciela, która nie może być niższa od minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego.

Międzynarodowe Stowarzyszenie Nadzorów Ubezpieczeń
Reprezentuje organy nadzorcze z ponad 100 państw. Opracowuje zasady i standardy w dziedzinie ubezpieczeń oraz organizuje szkolenia dla specjalistów z nowopowstałych rynków. Celem tych działań jest stworzenie stabilnego, rzetelnego i efektywnego rynku ubezpieczeń, chroniącego interesy posiadaczy polis ubezpieczeniowych”. Stowarzyszenie jest kierowane przez Komitet Wykonawczy w skład którego wchodzi od 9 do 15 członków reprezentujących różne części świata. Komitet Wykonawczy reprezentuje IAIS na zewnątrz oraz podejmuje wszelkie decyzje niezbędne do wykonania wyznaczonych zadań. Prezes KNUiFE od 1997 należy do Komitetu Wykonawczego IAIS reprezentując interesy nadzorów ubezpieczeniowych krajów Europy Środkowej i Wschodniej.

Minimalna wymagana stopa zwrotu
Po 24 miesiącach działalności, na koniec każdego miesiąca kończącego kwartał, OFE ustala wysokość stopy zwrotu za ostatnie 24 miesiące. Informacja o uzyskanej stopie zwrotu przekazywana jest przez wszystkie OFE do KNUiFE, gdzie obliczana jest wysokość średniej ważonej stopy zwrotu wszystkich OFE. Jeżeli okaże się, że fundusz osiągnął stopę zwrotu niższą o 50% od średniej ważonej stopy zwrotu wszystkich otwartych funduszy lub o 4 punkty procentowe od tej średniej, PTE zarządzające tym funduszem zobowiązane jest do pokrycia niedoboru z rachunku rezerwowego. W przypadku dalszego niedoboru różnica pokrywana jest ze środków własnych PTE.

Multiagent
Osoba fizyczna lub prawna sprzedająca ubezpieczenia na podstawie umowy agencyjnej bez wyłączności dla jednego towarzystwa.

Nabycie
Nabycie jednostek uczestnictwa wybranego funduszu w wyniku złożenia zlecenia nabycia i wpłacenia odpowiednich środków na konto dystrybutora.

Nadubezpieczenie
W ubezpieczeniach majątkowych, sytuacja, w której zgłoszona suma ubezpieczenia przewyższa faktyczną wartość ubezpieczonego mienia. Powstanie zdarzenia ubezpieczeniowego wywołuje wypłatę odszkodowania odpowiadającego faktycznej wartości ubezpieczonego majątku.

Niedoubezpieczenie
W ubezpieczeniach majątkowych, sytuacja, w której zgłoszona suma ubezpieczenia jest niższa od faktycznej wartości ubezpieczonego przedmiotu. W razie powstania zdarzenia ubezpieczeniowego wypłata odszkodowania jest uzależniona od stosunku sumy ubezpieczenia do faktycznej wartości mienia albo odpowiada wysokości szkody, w granicach sumy ubezpieczenia.

Nieszczęśliwy wypadek
Termin związany z ubezpieczeniami osobowymi. Przypadkowe, nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, niezależnie od woli ubezpieczonego i stanu jego zdrowia, w następstwie którego ubezpieczony odniósł obrażenia lub zmarł.

Niezdolność do pracy
Termin związany z ubezpieczeniami osobowymi. Trwała, długotrwała lub całkowita niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej w dowolnym zawodzie oraz samodzielnej egzystencji, będąca rezultatem wypadku lub choroby.

NNW
Termin związany z ubezpieczeniami osobowymi. Polisa stosowana jako odrębna umowa ubezpieczenia, albo dodatkowa umowa w ubezpieczeniach życiowych, turystycznych, komunikacyjnych.Chroni od następstw nieszczęśliwych wypadków.

Numer wiodący
Każde ubezpieczenie ma swój numer ewidencyjny. Jeśli osoba ubezpieczona zawarła więcej niż jedną polisę, numer ewidencyjny jednej z nich staje się numerem wiodącym. Dzięki niemu możliwe jest szybkie stwierdzenie, ile polis posiada dana osoba. Jest to ważne zwłaszcza w sytuacji, kiedy znamy tylko imię i nazwisko ubezpieczonego, a jest kilka ubezpieczonych osób o tym samym nazwisku.

Obligacja
Papier wartościowy potwierdzający zobowiązanie remitenta - czyli instytucji wydającej obligacje, do zapłacenia właścicielowi w określonych terminach odsetek od obligacji oraz w terminie wykupu ich wartości nominalnej.

Obligacje Skarbowe
Emitowane przez Skarb Państwa papiery wartościowe oznaczające nabycie przez posiadacza prawa do uzyskania w określonych terminach odsetek oraz wartości nominalnej obligacji. Dotychczas emitowano obligacje o okresie wykupu do 10 lat. Uważane za bezpieczne ze względu na osobę emitenta.

OC
Odpowiedzialność cywilna - ujemne konsekwencje ponoszone przez podmioty prawa w związku z zaistnieniem zdarzeń negatywnie ocenianych przez prawo.

Ocena ryzyka ubezpieczeniowego
Polega na badaniu przez Towarzystwo złożonego wniosku i załączonych dokumentów w celu ustalenia, czy nie występują ponad standardowe zagrożenia. Na podstawie badania następuje zakwalifikowanie wniosku i ustalenie wielkości składki lub jego odrzucenie.

Ochrona tymczasowa
Termin związany z ubezpieczeniami na życie. Tymczasowa ochrona na wypadek śmierci spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem, która obowiązuje od dnia następnego po złożeniu wniosku o zawarcie umowy i wpłaceniu pierwszej składki. Czas trwania ochrony tymczasowej wynosi maksymalnie 90 dni.

Ochrona ubezpieczeniowa
Ochrona, jaką w zamian za opłacaną składkę, gwarantuje zakład ubezpieczeń, zgodnie z warunkami określonymi w umowie ubezpieczenia.

Odkupienie
Odkupienie od uczestnika przez fundusz wskazanej w zleceniu liczby jednostek uczestnictwa. Środki pieniężne uzyskane w drodze odkupienia są przekazywane przez fundusz na wskazane przez uczestnika w zleceniu konto bankowe.

Odpowiedzialność cywilna
Odpowiedzialność za szkody na osobie lub mieniu, jaką - na podstawie przepisów prawa cywilnego - ponosi osoba zobowiązana do jej naprawienia. Odpowiedzialność cywilna może wynikać z czynu niedozwolonego (delikt) lub wiązać się z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania (kontrakt).

Odpowiedzialność cywilna deliktowa
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym.

Odpowiedzialność cywilna kontraktowa
Odpowiedzialność z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.

Odpowiedzialność cywilna za produkt
Odpowiedzialność cywilna producenta za wprowadzenie do obrotu towaru z wadami.

Odstąpienie od umowy ubezpieczenia
Ubezpieczający ma prawo odstąpić od umowy w terminie 30 dni, a w przypadku gdy jest przedsiębiorcą - w terminie 7 dni od zawarcia umowy. W przypadku odstąpienia, zakład ubezpieczeń zwraca ubezpieczającemu wpłacone składki pomniejszone o koszty udzielonej ochrony.

Odszkodowanie
Kwota, którą ubezpieczyciel zobowiązany jest wypłacić w razie wystąpienia szkody w ubezpieczanym majątku pod warunkiem, że ryzyko jej wystąpienia objęte było umową.
OFE

Otwarty Fundusz Emerytalny - prowadzi działalność polegającą na gromadzeniu części składek emerytalnych (ok. 1/3) i ich inwestowaniu z przeznaczeniem na wypłatę emerytur dla Członków OFE po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego.

Ograniczenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń
Zamieszczony w OWU wykaz zdarzeń i okoliczności, za które zakład ubezpieczeń nie ponosi odpowiedzialności w ramach danego ubezpieczenia.

Okres składkowy
okres /miesiąc/ za który została przekazana składka na ubezpieczenie emerytalne.

Okres ubezpieczenia
Czas na jaki została zawarta umowa ubezpieczeniowa.

Opłata alokacyjna
Opłata pobierana – zgodnie z warunkami umowy - przez towarzystwo ubezpieczeniowe od alokacji wpłacanych przez klientów składek. Jej wysokość określają Ogólne Warunki Ubezpieczenia.

Opłata likwidacyjna
Opłata pobierana przez zakład ubezpieczeń w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia lub realizacji złożonej przez klienta częściowej lub całkowitej wypłaty zgromadzonych na jego rachunku środków. Opłata ta pomniejsza wartość wypłacanego wykupu.

Opłata manipulacyjna
Opłata pobierana jednorazowo od wpłat na nabycie jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego. Opłata manipulacyjna maleje wraz ze wzrostem inwestowanych kwot z uwzględnieniem akumulacji wpłat.

Opłata manipulacyjna (OFE)
wysokość prowizji pobieranej przez PTE z tytułu otrzymanej z ZUS składki na ubezpieczenie emerytalne. Od dnia 1 kwietnia 2004 r. maksymalna opłata pobierana od otrzymanej składki wynosi: * 7 % kwoty z wpłaconych składek- do końca 2010 roku, * 6,125% kwoty z wpłaconych składek w roku 2011, * 5,25% kwoty z wpłaconych składek w roku 2012, * 4,375% kwoty z wpłaconych składek w roku 2013, * 3,5% kwoty z wpłaconych składek od roku 2014.

Opłata Transferowa
opłata uiszczana ze środków własnych przez Członka Funduszu w związku z wypłatą transferową, jeżeli staż członkowski w Funduszu nie przekracza 24 miesięcy.

Opłata za zarządzanie funduszem
Wynagrodzenie towarzystwa funduszy inwestycyjnych za zarządzanie funduszem. Jego wysokość zależy w głównej mierze od rodzaju prowadzonej przez fundusz polityki inwestycyjnej - im bardziej polityka inwestycyjna funduszu jest agresywna, tym opłata za zarządzanie jest wyższa.

Opłaty administracyjne
Opłaty za obsługę ubezpieczenia pobierane od składki wpłaconej przez ubezpieczającego.

Opłaty za prowadzenie działalności inwestycyjnej
Opłata za zarządzanie przez zakład ubezpieczeń składką

Opłaty za zmiany w działalności inwestycyjnej
Opłata pobierana przez zakład ubezpieczeń za zmiany w inwestowaniu składki.

Opłaty za zmiany w działalności inwestycyjnej
Opłata pobierana przez zakład ubezpieczeń za zmiany w inwestowaniu składki.

Osoba reprezentująca osobę małoletnią
do reprezentowania osoby małoletniej będącej Członkiem Funduszu, spadkobiercą członka Funduszu lub osobą uposażoną do środków po śmierci członka Funduszu może być uprawniona: osoba wykonująca władzę rodzicielską, ustanowiony przez sąd rodzic zastępczy, ustanowiony przez sąd opiekun prawny lub kurator.

Osoba uprawniona / osoba uposażona
osoba fizyczna wskazana przez Członka Funduszu na rzecz której ma nastąpić po śmierci Członka Funduszu, wypłata środków zgromadzonych na rachunku.

Osobowe ubezpieczenie
Ubezpieczenie, którego przedmiotem jest życie, zdrowie lub zdolność do pracy człowieka.

Osoby bliskie
Zwykle współmałżonek, dzieci, rodzice i rodzeństwo ubezpieczonego

OWU
Ogólne warunki ubezpieczenia (w skrócie OWU) to zasady na jakich działa dane ubezpieczenie. Opisane są w nich prawa i obowiązki każdej ze stron umowy ubezpieczenia, tj. zakładu ubezpieczeń i ubezpieczającego. OWU stanowią integralną część umowy ubezpieczenia; każdy Klient powinien się z nimi zapoznać przed zawarciem umowy.

Papier komercyjny
Krótkoterminowy instrument dłużny, który emitują przedsiębiorstwa w celu pozyskania gotówki. Papiery komercyjne podlegają ocenie wiarygodności (rating) przez renomowane firmy ratingowe.

Papier wartościowy
Dokument uosabiający prawa majątkowe przysługujące jego posiadaczowi. Do najpopularniejszych papierów wartościowych zalicza się akcje, obligacje, bony skarbowe, bony oszczędnościowe, banknoty, czeki i weksle.

Papiery dłużne
Wszelkiego rodzaju obligacje, weksle, certyfikaty, bony skarbowe i pieniężne; papiery wartościowe stanowiące dowód zobowiązania finansowego (zazwyczaj wypłacenia określonej sumy pieniędzy) pomiędzy zaciągającym zobowiązanie (emitentem), a nabywcą papieru dłużnego. Papiery dłużne zazwyczaj cechują się wysoka płynnością i niewielkim ryzykiem inwestycyjnym.

Pasywa
Kapitały, które stanowią źródło finansowania aktywów.

PIN
czterocyfrowy numer identyfikacyjny przypisany do określonego numeru rachunku, generowany automatycznie, w sposób losowy. Członek Funduszu po identyfikacji (nr rachunku i PIN) może za pośrednictwem infolinii i strony internetowej naszego Funduszu uzyskać informacje o saldzie rachunku i transakcjach finansowych na rachunku.

PIU
Polska Izba Ubezpieczeń - Organizacja ubezpieczeniowego samorządu gospodarczego, skupiającą wszystkie towarzystwa ubezpieczeń, działające na polskim rynku. Głównym zadaniem Izby jest nie tylko reprezentowanie środowiska ubezpieczeniowców, lecz także ochrona wspólnych interesów zakładów ubezpieczeń oraz przeciwdziałanie zagrożeniom na rynku ubezpieczeniowym.

Płatnik składek
podmiot, o którym mowa w Ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, na przykład: pracodawca dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę; powiatowy urząd pracy dla bezrobotnych.

Początek odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń
Dzień, w którym w stosunku do ubezpieczonego/ ubezpieczonego mienia rozpoczyna się ochrona ubezpieczeniowa zakładu ubezpieczeń. W ubezpieczeniach indywidualnych początek i koniec odpowiedzialności jest z reguły określany w dokumencie ubezpieczenia.

Początkowa suma ubezpieczenia
Suma ubezpieczenia ustalona przy zawarciu umowy (dot. ubezpieczeń jednostkowych) lub przystąpieniu do ubezpieczenia (dotyczy ubezpieczeń grupowych).

POF
punkt obsługi funduszu lub punkt obsługi klienta - Jednostka organizacyjna dystrybutora uprawniona w szczególności do przyjmowania zleceń nabycia i umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu oraz przyjmowania środków pieniężnych na rzecz funduszy.

POK
Punkt obsługi klienta lub punkt obsługi funduszu - Jednostka organizacyjna dystrybutora uprawniona w szczególności do przyjmowania zleceń nabycia i umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu oraz przyjmowania środków pieniężnych na rzecz funduszy.

Polisa
Dokument wystawiony przez zakład ubezpieczeń potwierdzający zawarcie umowy.

Portfel inwestycyjny
Składa się z różnych instrumentów finansowych, w które inwestuje się zgromadzone aktywa OFE. Prawo zezwala na inwestowanie m.in. w skarbowe papiery wartościowe, depozyty bankowe i bankowe papiery wartościowe, akcje spółek notowanych na regulowanym rynku giełdowym, poza giełdowym lub dopuszczone do publicznego obrotu akcje NFI (w ramach narzuconych limitów zaangażowania).

Pośrednik ubezpieczeniowy
Agent ubezpieczeniowy lub broker.

Powszechne Towarzystwa Emerytalne (PTE)
Towarzystwa zajmujące się zarządzaniem, inwestowaniem i pomnażaniem składek gromadzonych w OFE. Reprezentują OFE wobec osób trzecich.

Pracowniczy program emerytalny
Dobrowolny program oszczędnościowy prowadzony przez pracodawcę w ramach III filaru. Może być prowadzony w formie: 1. pracowniczego funduszu emerytalnego, 2. umowy o wnoszeniu przez pracodawcę składek pracowników do funduszu inwestycyjnego, 3. umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń, 4. umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników z towarzystwem ubezpieczeń wzajemnych.

Proces inwestycyjny
Proces obejmujący zawieranie transakcji sprzedaży i zakupu inwestycji do portfela funduszu, poprzedzone analizami makroekonomicznymi, fundamentalnymi oraz portfelowymi.

Prolongata
Przedłużenie terminu płatności składki, w którym obowiązuje ochrona ubezpieczeniowa.

Prowizja
Wynagrodzenie agentów i brokerów za pozyskiwanie ubezpieczeń.

Przedmiot działalności Funduszu
gromadzenie środków pieniężnych, ich lokowanie z przeznaczeniem na wypłatę członkom funduszu po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego, i wypłata okresowych emerytur kapitałowych, o którym mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. Nr 228, poz. 1507)

Przedmiot ubezpieczenia
jest określany w umowie ubezpieczenia. W ubezpieczeniach osobowych jest nim np. życie lub zdrowie ubezpieczonego, w ubezpieczeniach majątkowych – mienie, odpowiedzialność cywilna etc.

Przejęcie opłacania składki
Zgodnie z warunkami umowy, zakład ubezpieczeń przejmuje obowiązek opłacania składek od momentu zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego do końca okresu ubezpieczenia.

Przypis składki
Wysokość należnej składki.

Przekazanie składki
Termin, w którym zakład ubezpieczeń uważa składkę za zapłaconą.

Przywileje emerytalne
Prawo do wcześniejszej lub wyższej emerytury.

Rachunek udziałów
Rachunek prowadzony przez zakład ubezpieczeń imiennie dla każdego ubezpieczonego.

Ranking funduszy
Dokument zawierający zestawienie stop zwrotu poszczególnych funduszy w danym okresie, rozpoczynając od funduszu o największej rentowności. Miejsce, które zajął dany fundusz w rankingu w poszczególnych okresach jest uśredniane, dzięki czemu tworzy się ogólny obraz funduszu na tle konkurencji. Rankingi funduszy publikowane są w codziennej prasie oraz na stronach internetowych.

Rating
Ocena klasyfikacyjna ryzyka inwestycyjnego związanego z określonymi papierami wartościowymi lub zdolnością emitenta do terminowej spłaty zaciągniętych zobowiązań, dokonana i ogłoszona przez wyspecjalizowane instytucje (agencje ratingowe). Rating - ocena kondycji finansowej firmy.

Realna stopa zwrotu
Dochody uzyskiwane z inwestycji pomniejszone o stopę inflacji.

Reasekuracja
Odstępowanie udziałów w ryzykach przyjętych do ubezpieczenia przez towarzystwa ubezpieczeń innym towarzystwom (reasekuratorom). Towarzystwo ubezpieczające (cedent) przekazuje zarazem odpowiednią część składek ubezpieczeniowych w zamian za zobowiązanie reasekuratora do zwrotu proporcjonalnej części wypłaconych odszkodowań. Celem reasekuracji jest podział i wzajemna wymiana ryzyka eliminująca niebezpieczeństwo strat przekraczających własne fundusze i umożliwiająca tym samym prowadzenie operacji ubezpieczeniowych w odpowiednio szerszej skali.

Regres
Z chwilą wypłaty odszkodowania przejście na Towarzystwo Ubezpieczeniowe praw przysługujących ubezpieczającemu w stosunku do osób trzecich, odpowiedzialnych za powstanie wypadku ubezpieczeniowego.

Reguła proporcjonalności
zasada stosowana przy niedoubezpieczeniu. Odszkodowanie zostaje pomniejszone w takim stopniu, w jakim zapisana w polisie suma ubezpieczenia pozostaje do rzeczywistej wartości mienia. Oznacza to, że ubezpieczając np. budynek o wartości 300.000 zł na sumę 150.000 zł w razie strat w wyniku zdarzeń losowych wycenionych na 50.000 zł otrzymamy odszkodowanie w wysokości 25.000 zł. W tym przypadku nastąpiło niedoubezpieczenie w 50 %, wobec czego odszkodowanie również zostanie pomniejszone o 50%.

Reinwestowanie zysków
Inwestowanie zysków uzyskanych z inwestycji.

Reinwestycja
Ponowne nabycie jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym, w którym uprzednio Uczestnik dokonał odkupienia. Jeżeli reinwestycja nastąpi w określonym przez fundusz terminie (np. 90 dni dla funduszy inwestycyjnych TFI PZU liczonym od dnia odkupienia, Uczestnik zwolniony jest z opłaty manipulacyjnej.

Rejestr funduszy inwestycyjnych
Elektroniczna ewidencja danych dotyczących Uczestników funduszy inwestycyjnych. Dla każdego Uczestnika otwierany jest odrębny rejestr, na którym zapisywane są wszystkie operacje, jak np. nabycie, odkupienie jednostek uczestnictwa oraz dane identyfikujące danego uczestnika.

Rekompensata szkody
PATRZ: odszkodowanie

Renta
Świadczenie wypłacane przez ZUS w wypadku częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy.

Rocznica polisy
Każda kolejna rocznica daty rozpoczęcia ubezpieczenia.

Rok polisowy
Każdy rok trwania ubezpieczenia liczony od daty początku zawarcia umowy ubezpieczeniowej do dnia poprzedzającego dzień rocznicy polisy, w kolejnych latach: od dnia rocznicy polisy do dnia poprzedzającego dzień kolejnej rocznicy polisy.

Roszczenie
Zgłoszenie przez ubezpieczonego lub ubezpieczającego pretensji w sprawie wypłaty odszkodowania lub świadczenia.

Rozwiązanie umowy ubezpieczenia
Rozwiązanie umowy następuje w zależności od rodzaju ubezpieczenia w razie np. wypowiedzenia umowy, odstąpienia od umowy, dokonania całkowitego wykupu ubezpieczenia (ubezpieczenia na życie), śmierci ubezpieczonego.

Ryzyko ubezpieczeniowe
Możliwość wystąpienia jakiegoś zdarzenia.

Rzecznik Ubezpieczonych
Reprezentuje interesy ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia oraz członków funduszy emerytalnych i uczestników pracowniczych programów emerytalnych.

Sesja giełdowa
Określony przedział czasu, kiedy mogą być zawierane transakcje na GPW. Sesje na giełdzie warszawskiej odbywają się od poniedziałku do piątku.

Składka
(brutto) kwota, którą musi zapłacić ubezpieczający. Składki można opłacać miesięcznie, kwartalnie, półrocznie, rocznie oraz jednorazowo. W każdą rocznicę polisy (tj. w każdą rocznicę dnia początku odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń) można zmienić częstotliwość opłacania składki.

Składka dodatkowa
Składka płatna za ubezpieczenie dodatkowe.

Składka na ZUS
Świadczenie pieniężne pobierane przez zakład ubezpieczeń od ubezpieczających się w zakładzie w zamian za ochronę ubezpieczeniową.

Składka podstawowa
Składka płatna za ubezpieczenie podstawowe.

Składka ubezpieczeniowa
Kwota, jaką zobowiązany jest zapłacić ubezpieczający zakładowi ubezpieczeń za udzielaną mu ochronę ubezpieczeniową.

Specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte
Fundusze wzorowane na funduszach otwartych z tym, że istnieje możliwość określenia w Statucie warunków odkupienia jednostek uczestnictwa. Wyróżnikiem jest także powołanie organu kontrolnego Rady Inwestorów.

Spółka giełdowa
Spółka publiczna, której akcje chociaż jednej serii zostały dopuszczone do obrotu giełdowego.

Spółka publiczna
Spółka, której akcje chociaż jednej serii zostały dopuszczone przez KPWiG do obrotu publicznego.

Statut funduszu
Dokument zawierający zbiór przepisów dotyczących działalności funduszy. Ujmuje cel, zakres oraz przedmiot działalności funduszu.

Stopa alokacji
Wskaźnik mówiący ile pieniędzy, po odjęciu opłat (m.in.za zarządzanie), będzie inwestowane. Termin ten jest związany z naszymi składkami przekazywanymi do OFE. Od każdej wpłaty pobierana jest opłata od składek. Odejmuje się także drobne kwoty związane z opłatami dla banku depozytariusza oraz obsługujących fundusz domów maklerskich. Pozostałą część fundusz inwestuje w papiery wartościowe, zgodnie z limitami wyznaczonymi przez ustawę.

Stopa składki
Patrz: taryfa

Stopa zastąpienia
Wielkość uzyskanej emerytury w stosunku do ostatniej pensji (liczona w procentach).

Stopa zwrotu
Wyrażony w % stosunek rocznego zysku wypracowanego przez inwestycje do jej początkowego kosztu, to dochody uzyskiwane dzięki inwestycjom.

Suma ubezpieczenia
Kwota, na którą ubezpieczono mienie, życie lub zdrowie ubezpieczonego. W umowach ubezpieczenia mienia suma ubezpieczenia stanowi górną granicę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń.

System kapitałowy
System, w którym bezpieczne inwestowanie składek zapewnia ich pomnażanie.

System repartycyjny

System emerytalny oparty na tzw. umowie pokoleniowej obowiązujący w Polsce do końca 1998r. Opiera się na założeniu, że pracująca część społeczeństwa utrzymuje tę już nie pracującą (emerytów i rencistów). System nie przewidywał jednak starzenia się społeczeństwa - coraz mniej osób aktywnie zawodowo utrzymywało coraz większą grupę osób niepracujących. W rezultacie system stawał się niewydolny, a za ok. 10 lat całkowicie utraciłby zdolność funkcjonowania.
                  
Szkoda
Każdy uszczerbek, którego poszkodowany doznał wbrew swej woli. Szkoda może mieć charakter niemajątkowy lub majątkowy.

Szkoda na mieniu
(majątkowa) - szkoda na mieniu polega na naruszeniu prawnie chronionych dóbr i interesów. Jest to wszelki uszczerbek majątkowy nie polegający na naruszeniu dóbr osobistych, powstały zatem bez związku z osobą poszkodowanego.

Szkoda na osobie
(niemajątkowa) szkoda na osobie polega na uszkodzeniu ciała, wywołaniu rozstroju zdrowia, pozbawieniu życia, pozbawieniu wolności i naruszeniu innych dóbr osobistych człowieka.

Szkodowość
Stosunek odszkodowań i świadczeń wypłaconych do składki zarobionej, z uwzględnieniem zmiany stanu rezerw na nie wypłacone odszkodowania i świadczenia.

Średnia ważona stopa zwrotu
Suma iloczynów stopy zwrotu każdego z OFE i wskaźnika przeciętnego udziału w rynku danego OFE. Liczona zawsze za okres ostatnich 24 miesięcy.

Świadczenie
Suma, którą zakład ubezpieczeń jest obowiązany wypłacić w razie wystąpienia zdarzeń określonych w umowie.

Świadczenie emerytalne
PATRZ: Emerytura

Świadectwo uczestnictwa
Pisemne świadectwo powierzenia środków wysyłane do uczestnika po jego przystąpieniu do funduszu; zawiera: nazwę funduszu, nr rejestru uczestnika, kwotę powierzonych środków, datę wyceny, ilość przyznanych jednostek uczestnictwa.

Tabela frakcyjna
Tabela stawek taryfowych stosowana w ubezpieczeniach krótkoterminowych. Określa wysokość należnej składki w procentowym stosunku do składki rocznej.

Tabela opłat manipulacyjnych
Uchwalane przez Zarząd Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych zestawienie opłat manipulacyjnych oraz zasad udzielania zwolnień z opłat obowiązujących w funduszach inwestycyjnych.

Taryfa
(stawka taryfowa) Wysokość należnej za ubezpieczenie składki.

Termin wykupu
Termin, w którym wystawca bonu lub obligacji zobowiązał się do zwrotu udostępnionego kapitału.

Terminowe ubezpieczenie na życie
Ubezpieczenie takie jest zawierane na dokładnie określony okres, najczęściej od 5 do kilkudziesięciu lat. Gwarantowana suma ubezpieczenia jest wypłacana jedynie w przypadku śmierci osoby ubezpieczonej.

Towarzystwo ubezpieczeniowe
Podmiot prowadzący działalność polegającą na świadczeniu usług z zakresu ubezpieczeń.Prowadzenie działalności ubezpieczeniowej w Polsce odbywa się na podstawie zezwolenia ministra finansów przez podmioty funkcjonujące w formie spółki akcyjnej lub towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych.

Trwały uszczerbek na zdrowiu
Naruszenie sprawności organizmu polegające na trwałym uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia, powodujące upośledzenie czynności organizmu.

Ubezpieczający
Osoba fizyczna lub prawna, która zawarła umowę z zakładem ubezpieczeń i obowiązana jest płacić składki.

Ubezpieczenia bezterminowe
Ubezpieczenie, którego czas trwania nie jest z góry ustalony.

Ubezpieczenia długoterminowe
Ubezpieczenie zawarte na czas dłuższy od roku.

Ubezpieczenia krótkoterminowe
Ubezpieczenie zawarte na czas krótszy niż 1 rok.

Ubezpieczenie
Instrument pozwalający zastąpić wielką, ale niepewną stratę powstałą w wyniku zdarzenia losowego, stosunkowo niewielką, ale pewną stratą ? składką ubezpieczeniową. Synonimem słowa ubezpieczenie jest asekuracja.
                  
Ubezpieczenie bezskładkowe
Jest to forma ubezpieczenia, w której nastepuje ustanie obowiązku opłacania wymaganej przez ubezpieczonego składki (klient nie chce lub nie może kontynuować ich opłacania). Jest to proces nieodwracalnmy.

Ubezpieczenie dodatkowe
Ubezpieczenia rozszerzające ubezpieczenia podstawowe, np. na wypadek śmierci w wyniku nieszczęśliwego wypadku, przejęcia obowiązku opłaty składek na wypadek niezdolności do pracy lub trwałego inwalidztwa spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem. Wiąże się z koniecznością opłacania dodatkowej składki

Ubezpieczenie na życie
Umowa, w której zakład ubezpieczeń zobowiązuje się wypłacić określone świadczenia w razie zajścia zdarzenia przewidzianego w umowie, a ubezpieczający zobowiązuje się opłacać składkę.

Ubezpieczenie na życie i dożycie
Ubezpieczenie, które obejmuje swoim zakresem nastepujące zdarzenia: śmierć w okresie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń oraz dożycie przez ubezpieczonego określonego w umowie wieku.

Ubezpieczenie na życie z funduszem inwestycyjnym
Ubezpieczenie, którego celem jest ochrona i gromadzenie kapitału na przyszłość.

Ubezpieczenie podstawowe
Produkt ubezpieczeniowy, do którego można dokupić ubezpieczenia dodatkowe.

Ubezpieczenie posagowe
Rodzaj ubezpieczenia osobowego. Głównym celem takiego ubezpieczenia jest gromadzenie kapitału na zabezpieczenie przyszłości dziecka poprzez zapewnienie mu wypłaty zgromadzonych środków w określonym momencie w przyszłości (np. jako kapitał pozwalający na podjęcie studiów wyższych).

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny
Fundusz, który wypłaca odszkodowania i świadczenia z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz obowiązkowego ubezpieczenia OC rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdy szkoda wyrządzona została w okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu, osoby kierującej lub rolnika, w przypadku nie ustalenia tożsamości sprawcy lub gdy posiadacz pojazdu lub rolnik nie posiadał obowiązkowego ubezpieczenia OC.

Ubezpieczony
Osoba fizyczna wymieniona imiennie w polisie, na rzecz której zawarto umowę. Przedmiotem ubezpieczenia jest życie ubezpieczonego.

Ubezpieczyciel
Zakład ubezpieczeń, który w zamian za składkę przejął ryzyko wymienione w umowie ubezpieczenia.

Uczestnik funduszu inwestycyjnego
Osoba fizyczna, prawna oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, dla których został otwarty rejestr i które za wpłaty wniesione do funduszu nabyły i posiadają jednostki uczestnictwa.

Udziały jednostkowe w funduszu
Jednostki danego funduszu, wszystkie o równej wartości, służące do ustalenia proporcjonalnego udziału ubezpieczonego w danym funduszu.

Umowa agencyjna
Umowa pomiędzy zleceniodawcą (towarzystwem ubezpieczeń) i agentem zobowiązująca agenta do stałego pośredniczenia w zawieraniu umów na rzecz i w imieniu zleceniodawcy.

Umowa w trybie korespondencyjnym
umowa o członkostwo w Funduszu, na której podpis osoby przystępującej składany jest bez obecności akwizytora. Umowa podpisana przez osobę przystępującą trafia następnie do akwizytora, który składa na niej swój podpis. Umowa zostaje zawarta z dniem podpisania jej przez akwizytora. Na naszej stronie internetowej przyjmowane są zgłoszenia osób wyrażających chęć zawarcia umowy w trybie korespondencyjnym, bądź też osoba może sama wydrukować i wypełnić formularz umowy o członkostwo w naszym Funduszu.

Underwriter
Specjalista do spraw selekcji, oceny i akceptacji ryzyka.

Uposażony
Osoba lub instytucja wskazana przez ubezpieczonego jako uprawniona do otrzymania świadczenia w przypadku śmierci ubezpieczonego.

Ustawa o funduszach inwestycyjnych
Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. Nr 139, poz. 833, z późn. zmianami). Ustawa reguluje m.in. zasady tworzenia i funkcjonowania funduszy inwestycyjnych, ich rodzaje i obowiązki informacyjne.

Uzyskanie członkostwa w Funduszu
następuje w wyniku zawarcia umowy z Funduszem, na podstawie której ZUS dokonuje wpisu/przerejestrowania członkostwa do Centralnego Rejestru Członków OFE. Członkostwo można też nabyć w drodze losowania lub otwarcia rachunku w przypadkach określonych przepisami prawa.

Waloryzacja
(indeksacja) podwyższenie składki lub sumy ubezpieczenia. Ma chronić ją przed inflacją. Waloryzacją objęte są składki emerytalne w I filarze.

Wartość aktywów netto
Ustalona w danym Dniu Wyceny wartość aktywów funduszu pomniejszona o wartość zobowiązań funduszu.

Wartość funduszu
Suma wartości wszystkich aktywów danego funduszu.

Wartość jednostki uczestnictwa
Wartość aktywów netto podzielona przez liczbę jednostek uczestnictwa w dniu wyceny.

Wartość odtworzeniowa
Aktualny koszt zakupu lub wytworzenia przedmiotów tego samego rodzaju i zbliżonej jakości.

Wartość rachunku udziałów
Wartość wszystkich udziałów jednostkowych zgromadzonych na rachunku udziałów.

Wartość udziału jednostkowego
Wartość danego funduszu podzielona przez liczbę wszystkich udziałów jednostkowych w tym funduszu, zgromadzonych w chwili wyceny.

Wartość wykupu
Cena po jakiej towarzystwo ubezpieczeniowe wykupuje ubezpieczenie od ubezpieczającego. Jest to także kwota jaką klient otrzymuje, gdy zrezygnuje z ubezpieczenia. Z wykupu można skorzystać zwykle nie wcześniej niż po dwóch, trzech latach ubezpieczenia.

Wiek emerytalny
Określony ustaowo wiek, w którym możliwe jest przejście na emeryturę. Przyjmuje się, że wiek ten wynosi 60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn.

Wiek ubezpieczonego
Różnica lat między aktualnym rokiem kalendarzowym, a rokiem urodzenia ubezpieczonego.

Wiek wstępu
Jest to różnica lat pomiędzy aktualnym rokiem kalendarzowym, a rokiem urodzenia ubezpieczonego określona w chwili zawarcia ubezpieczenia.

WIG
Warszawski Indeks Giełdowy - składa się ze wszystkich spółek notowanych na GPW na koniec poprzedniego kwartału.

WIG20
Warszawski Indeks Giełdowy składający się z 20 spółek notowanych na rynku podstawowym.

Wniosek medyczny
kwestionariusz wypełniany przez osobę składającą wniosek o ubezpieczenie na życie, dotyczący aktualnego stanu zdrowia, przebytych chorób itp. Informacje te wykorzystywane są do oceny stopnia ryzyka.

Wpłata bezpośrednia
Wpłata pieniędzy Uczestnika na jego rejestr dokonywana bezpośrednio na rachunek nabyć funduszu inwestycyjnego. Wpłaty dokonywane przez Uczestnika funduszu, traktowane są jako jednoczesne złożenie zlecenia nabycia jednostek uczestnictwa w funduszu.

Wycena funduszu
Wartość funduszu ustalona na dany dzień.

Wyczerpywalność sumy ubezpieczenia
Zwana inaczej zasadą konsumpcji sumy ubezpieczenia. Polega na zmniejszaniu się sumy ubezpieczenia o wartość wypłaconego świadczenia odszkodowawczego.

Wykup ubezpieczenia
Sytuacja, w której towarzystwo ubezpieczeniowe zwraca ubezpieczającemu określoną w umowie kwotę (wartość wykupu). Kwota ta jest zwracana w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia przed terminem zakończenia umowy. Wykup ubezpieczenia przysługuje zwykle po 2 - 3 latach od początku umowy w zależności od rodzaju ubezpieczenia.

Wyłączenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń
Ryzyka, za jakie nie bierze odpowiedzialności zakład ubezpieczeń, wymienione w OWU oraz w umowie.

Wypadek ubezpieczeniowy
Zdarzenie objęte ochroną na podstawie ogólnych warunków zawartego ubezpieczenia, za które zakład ubezpieczeń (na mocy istniejących przepisów) zobowiązany jest wypłacić odszkodowanie lub świadczenie.

Wypłata gotówkowa
forma wypłaty środków zgromadzonych na rachunku zmarłego Członka Funduszu, przypadających osobom uprawnionym, wskazanym przez zmarłego, a w przypadku ich braku lub niewskazania, spadkobiercom zmarłego Członka Funduszu

Wypłata transferowa
Przeniesienie środków znajdujacych się na rachunku członka z jednego funduszu do innego lub przeniesienie tych środków dokonane między rachunkami tego samego funduszu.

Zakres ubezpieczenia
Np. trwałe inwalidztwo spowodowane nieszczęśliwym wypadkiem, dożycie końca okresu ubezpieczenia, śmierć w okresie trwania ubezpieczenia.

Zamiana jednostek uczestnictwa
Przenoszenie zainwestowanych w funduszu inwestycyjnym pieniędzy do innego funduszu zarządzanego przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Zamiana polega na odkupieniu przez fundusz wskazanej liczby jednostek i jednoczesnym nabyciu za tę samą kwotę jednostek uczestnictwa w innym funduszu.

Zarządzający funduszem
Specjaliści zatrudnieni przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych w celu zarządzania pieniędzmi zgodnie z celami inwestycyjnymi funduszy.

Zawiadomienie
zawiadomienie o zawarciu umowy o członkostwo z innym otwartym funduszem emerytalnym. Zawiadomienie wypełnia się na druku według wzoru określonego przepisami prawa i przesyła do dotychczasowego funduszu.

Zawieszenie opłaty składek
Możliwość nieopłacania składek ubezpieczeniowych przez określony czas, zgodnie z warunkami umowy ubezpieczeniowej. Termin związany z ubezpieczeniami na życie.

Zdarzenie losowe
Pojęcie pochodzące z rachunku prawdopodobieństwa. Jest to zdarzenie, którego przebiegu ani wyniku nie da się jednoznacznie przewidzieć . Zdarzenie takie może potencjalnie wystąpić i wywołać określone skutki np.straty materialne.
                  
Zysk członka OFE
Przyrost wartości jednostki rozrachunkowej
Wróć do spisu treści